هسا شعر کاس آقایی

گیلکی شعران ِ کاس آقا

 

متاسفانه از زندگی نامه و زمان تولد و وفات شیخ ابراهیم آبکناری ، مثل خیلی از بزرگان آبکنار  اطلاع چندانی در دست نیست . تنها اطلاع اندکی که توانستم از این روحانی عالیقدر دوره قاجاریه به دست بیاورم . اطلاع اندکی است که در کتاب « گیلان در جنبش مشروطیت » نوشته ی استاد ابراهیم فخرائی ست . در صفحه ی 64-67 این کتاب آمده است :

 

« یکی از نقشه های پنهانی شاه (محمد علی شاه ) خواستن امین السلطان به ایران بود ، بدین امید که چون او پرورش یافته ی دامان استبداد است ، قهرا” از افکار آزادیخواهانه مشمئز است و شاه خواهد توانست از نیروی فکر او به ضد مشروطه خواهان استفاده کند …امین السلطان یک سال بعد از کشته شدن ناصر الدین شاه ، از منصب صدارت معزول شد ، و دو سال بعد مجددا” سمت سابقش را باز یافت و تا سال 1321 ه.ق مطابق با 1903م همچنان به این سمت باقی بود .در این سال ، که اخذ وام تازه ای برای بار سوم به  او تکلیف شد و او مسامحه کرد ، و ناچار به خروج از کشور شد و پیش از آنکه از طرف محمد علی شاه فرا خوانده شود در اروپا می زیست . » در مراجعت به ایران همراه عده ای مستحفظ روسی ، به گفته مخبر السطنه هدایت که از میرزا عباس خان مهندس نام برده است . « امیر اصلان خان میر پنج با یک دسته قزاق مسلح ایرانی ، که مأمور حفظ انتظامات شده بودند ، ورود کشتی حامل اتابک را انتظار می کشیدند . سربازان ساخلو انزلی از طرف حکومت به آنها پیوستند . چند هزار نفر اهالی انزلی و غازیان و  سوسر پشت سر سر باز ها به تماشا ایستاده بودند – جماعتی هم در لتکه ها ، وسط بغاز جای گرفته منظره را تماشا می کردند … کشتی امواج در یا را شکافته به غازیان نزدیک شد …به مجرد نزدیک شدن کشتی شاهی به کُرپی و در همان زمان که مأمورین حفظ انتظامات مردم را از جلو آمدن به کُرپی منع می کردند ، فریاد هایی از میان جمعیت برخاست و شعار های تندی علیه اتابک داده شد : « ما نمی گذاریم این خائن به ملت قدم به خاک مملکت بگذارد . »خون مردم به جوش آمده به یک هیجان عظیمی تبدیل شده بود ، و با وجود آن همه شمشیر ها و سر نیزه ها که برای تشریفات ورود صدر اعظم سابق ایران در آسمان صاف انزلی می درخشید ، روبرو شدن با یک چنین تظاهر بزرگ ، بی سابقه بود . هرچه مردم را با سر نیزه عقب می زدند ، آنها پروا نکرده جلو تر می آمدند و صدا ها را خشن تر می ساختند … در زمانی کوتاه تمام کُرپی غازیان به تصرف تظاهر کنندگان در آمد . » سر انجام حسن مستوفی (مستوفی الممالک ) که از همراهان اتابک بود بر عرشه کشتی رفته خطا ب به جمعیت خروشان گفت : « شاه اتابک را احضار کرده است ، از ورودش ممانعت نکنید .چنانچه تردید دارید به تهران تلگراف کنید .» اما مردم ساکت نمی شدند و بعضی ها هم اسلحه ی کمری همراه خود داشتند ، سر انجام صاحب منصب روس به انجمن ولایتی رفت وحرف هایی از جانب اتابک زد و تقا ضا کرد نمایندگانی از انجمن بیایند و حرف اتابک را بشنوند . اما هیچ یک از اعضای انجمن پیشنهاد ایشان را قبول نکردند . « تا آنکه مجلس شورای ملی به وسیله ی حاجی میرزا محمد رضا حکیمی ، رئیس انجمن ایالتی گیلان ، این اجازه را صادر کرد و به احترام دستور مجلس ، دو نفر از روحانیون انزلی سید رفیع خلخالی و شیخ ابراهیم آبکناری ، وکلای انجمن شهر ، به کشتی رفته و ضمن ایراد خطابه ای مجاز بودن امین السلطان را به پیاده شدن به خاک کشور اعلام داشتند (27ع 1-1325ه. ق ) » امین السلطان پس از پیاده شدن راه تهران را در پیش گرفت و جوابیه ای هم در جواب خطابه ی آقایان انزلی نوشت و نهایت تشکر را بجا آورد و دعا گوی شان گردید . آنچه بنده از نوشته استاد ابراهیم فخرائی درک می کنم این است که:

 

1- شیخ ابراهیم آبکناری در عصر محمد علی شاه در قید حیات بوده اگرچه تاریخ تولد و وفات ایشان مشخص نیست .

 

2- شیخ ابراهیم ابکناری احتمالا ” از اعضای انجمن ولایتی گیلان ( انزلی بوده است ) .

 

3- نامبرده از وکلای انجمن شهر انزلی بوده است .

 

4 – نامبرده از روحانیون برجسته و ذی نفوذ در عصر خود بوده است . که مردم از نفوذ کلام اش حساب می بردند .

 

5- نامبرده قدرت نفوذ در امور مهم دولتی و ملی را دارا بوده است .

 

البته بنده برای کسب اطلاعات بیشتر به کتب تاریخ زیادی مراجعه کردم اما نیافتم . حتا کتاب تاریخ « آبکنار در گذر زمان » را ورق به ورق نگاه کردم ، اما اطلاعاتی از این بزرگمرد نیافتم که راهنمایم باشد . فقط در صفحه 51 کتاب ، جناب شکوفه از شیخ ابراهیم آبکناریی ، نام برده است که پدر بزرگ تیمسار محمد رحیمی آبکناری می باشد . اگر این شیخ ابراهیم آبکناری ، همان شیخ ابراهیم رحیمی آبکناری پدر شیخ الاسلام معروف « شیخ محمد » باشد . مزار پدر و پسر در مسجد سرخی بندر انزلی واقع است . امیدوارم دوستان اهل قلمی که از زندگی نامه این روحانی بزرگ اطلاعاتی دارند ما  را در شناخت بیشتر این بزرگمرد آبکناری یاری فرمایند .

 

منابع و مآخذ:

 

1- گیلان در جنبش مشروطیت نوشته ابراهیم فخرائی

 

2- آبکنار در گذر زمان نوشته فتح الله شکوفه آبکنار

 

نوشته شده در ۱۳٩۳/۱/۱۸ساعت ۱:٢۸ ‎ق.ظ توسط کاس آقا نظرات () |

Design By : nightSelect.com